Geschiedenis

VERHALENVERZAMELING:

"het zuiden per boot, het noorden te paard"

Zo luidt het oude Chinese gezegde「南船北馬」dat zoiets betekent als "het hele land door reizen" of "onophoudelijk onderweg zijn" - zoals een reisleider.

Het is een zogenaamde 四字熟語 (yoji-jukugo); een soort gezegde in vier karakters, waarvan er vele duizenden bestaan. Ze zijn bij uitstek geschikt voor een kalligrafierol, maar ook heel leuk om gewoon in het dagelijks leven rond te strooien. Kort maar krachtig, en toch vol betekenis. Zoals mijn blogs.

Hier deel ik graag diverse dingen over de Japanse taal en cultuur: de achterhaalde clichés (en hun kern van waarheid), hardnekkige misverstanden, bijzondere gebeurtenissen, verrassende nieuwtjes, of zoals men in Japan zou zeggen: 色々. Kleurtjes, kleurtjes! En binnenkort verschijnen er weer wat bondige verhalen over de belevenissen van deze reislijder ...

(nb: woordgrap, geen spelfout).

南
船
北
馬

Taiga: de jaarlijkse drama's

Na lange tijd weer eens een vers seizoen van die succesvolle TV serie maken? Tuurlijk, dat gebeurt wel vaker. Maar elk jaar een compleet nieuwe serie produceren van 40 tot 50 wekelijkse afleveringen?? Dat doet alleen de Japanse publieke omroep, NHK! Zij krijgen het al enkele decennia voor elkaar om elk jaar weer een volledig historisch drama af te leveren: de taiga dorama . Als mix van feit en fictie zijn het vaak diepgaande, geromantiseerde verhalen over een bestaand persoon

27 nov 2023

Kamikaze: de Mongoolse Invasies

Grote kans dat je bij het horen van “kamikaze” denkt aan piloten van de Tokkōtai* die hun bommen met vliegtuig en al in marineschepen boren. Dat ligt nou eenmaal verser in het collectief geheugen. De propaganda die deze mannen zelf voorgeschoteld kregen greep juist vaak terug naar een veel verder verleden. Om precies te zijn: de oh-zo-bewonderenswaardige krijgersgeest van hun befaamde voorouders – de Samurai . Maar wat hebben die fatale vluchten te maken met de ambities

21 feb 2023

Kataki-uchi: vergunningen voor wraak

In het hedendaagse Japan is eerwraak gelukkig niet echt bekend. Een paar eeuwen geleden was dat heel anders. De samurai , als hoogste rang in de oude klassenmaatschappij, hadden immers heel wat ongeschreven leefregels waarbij eer voorop stond. Sterker nog, “oog om oog, tand om tand” (met dodelijke afloop) was destijds zo gewoon, dat er een gestandaardiseerd bureaucratisch proces bestond om wraak te nemen! Zo’n wraakactie heette kataki-uchi, letterlijk “vijand slag”. Lice

11 jan 2023

Sekirō – feiten achter de fictie (1)

Sekiro – Shadows Die Twice is een absoluut oogstrelend, adrenaline pompend en bij vlagen frustrerend spel, over een shinobi no mono die...

8 dec 2022

De 47 rōnin: criminelen of helden?

Films, games, anime, manga en andere comics, tig boeken, toneelstukken en zelfs opera; het verhaal van de 47 rōnin is de afgelopen eeuwen al ontelbare keren her-verteld. Dat zorgt er echter wel voor dat de feiten soms een beetje zoek raken tussen alle fictie. Dus… tijd om de waarheid op te zoeken! Het Akō Incident Het verhaal van deze meesterloze samurai begint in 1701, toen ze nog wél een meester hadden; Asano Naganori, landheer van het Akō domein. Hij kreeg de opdracht

10 okt 2022

De Tijger en de Draak – samurai aartsrivalen

Sherlock en Moriarty, Magneto en Professor X, Batman en de Joker; stuk voor stuk tegenstanders die elkaar steeds opnieuw treffen, zonder dat één ooit de ander permanent verslaat. Zo ging het ook tussen Takeda Shingen en Uesugi Kenshin. Deze 16e-eeuwse samurai krijgsheren vochten tientallen jaren veldslagen tegen elkaar, maar hadden ook veel wederzijds respect. Een legendarische rivaliteit! Mythische wezens In de oude Chinese kosmologie zijn de draak en de tijger beschermer

8 aug 2022

Nobunaga's Shinobi (review)

Deze superleuke serie uit 2016~2019 is gebaseerd op de gelijknamige* manga (Nobunaga no Shinobi) met een “yonkoma” format. Oftewel: vier plaatjes, één grap. Dat soort korte stripjes lenen zich natuurlijk niet echt voor een uitgebreide animatie met half uur durende afleveringen en complexe subplots. In plaats daarvan serveert de serie hapklare brokken met een flinke dosis humor, die je lekker tijdens de pauzes even kan kijken. Inmiddels zijn er drie seizoenen van, al heb

11 jul 2022

Nengō: de Japanse jaartellingen

Voor fans van Japanse geschiedenis zijn er een aantal jaartallen die iedereen zou moeten (her)kennen. Bijvoorbeeld dat Kyoto de keizerlijke hoofdstad werd in 794, de Minamoto clan definitief de Taira familie versloeg in 1185, of de allesbeslissende veldslag bij Sekigahara in 1600. Stuk voor stuk belangrijke momenten, maar er is wel wat vreemds mee: die data zijn gebaseerd op een Christelijke nulmeting. Als je aan Japanners uit die tijd zou vragen welk jaar het is, kri

4 jan 2022

Onoda – 10.000 nachten in de jungle (review)

Stel, jij bent een trotse soldaat. Je hebt je leven gewijd aan het vechten voor je vaderland. Er is je altijd vertelt dat jouw land/cultuur/ras beter is dan de rest en – met goddelijk recht – zal regeren over de hele regio. Maar na enige tijd aan het front gaat er ergens iets mis: men beweerd dat jouw land de oorlog heeft verloren. Geloof je dat zomaar? Of blijf je doorvechten? Dat is in het kort de aanloop naar de gebeurtenissen in “ Onoda ”; een biografische film over

19 okt 2021

Kirishitan in Japan: de verborgen Christenen

Al in de 16e eeuw na Christus waren er missionarissen in Japan . Hun doel was zo veel mogelijk mensen te bekeren tot hun geloof. Het plan: eerst de belangrijke mensen overtuigen, daarna het gewone volk. Meer dan eens werden tienduizenden boeren gedwongen om zich massaal en meteen ook te bekeren, nadat hun provinciale heer een Christen was geworden. Toch vormen ze nu nog maar een kleine minderheid. Wie zijn die zogeheten Kirishitan en waarom zijn er niet meer van? Verbod

29 sep 2021

Kirishitan in Japan: Katholieke samurai

Er wordt vaak gezegd dat Japanners niet religieus zijn, inclusief door Japanners zelf. Dat heeft deels te maken met het misverstand dat het Boeddhisme geen religie zou zijn, en deels met de problematische definitie en vertaling van het woord religie zelf. Toch is er al ruim 450 jaar een – zelfs voor onze begrippen – “echte” religieuze minderheid in Japan, namelijk het Christendom. Wie zijn die zogeheten Kirishitan en hoe is het Christendom in Japan terechtgekomen? Aank

28 sep 2021

Het Koninkrijk Ryūkyū: een zelfstandig Okinawa

Als je wel van Japan houdt, maar eigenlijk liever naar paradijselijke “Bounty eilandjes” gaat, moet je echt eens naar Okinawa . De zuidelijkste prefectuur staat vooral bekend om het tropische klimaat, prachtige stranden, en de relaxte atmosfeer. Iets minder bekend is dat de Ryūkyū archipel nog niet eens zo heel lang geleden een eigen koninkrijk was. Maar hoe zijn ze onderdeel geworden van Japan? Elk eiland een heer Tussen de 12 e en 14 e eeuw was er eigenlijk op alle ei

23 sep 2021

De Republiek Ezo: een onafhankelijk Hokkaidō

Hokkaidō, het noordelijkste hoofdeiland van Japan roept bij veel mensen beelden op van nationale parken met ruige natuur, wintersport en heel misschien de (nationaal geroemde) zuivel of meloenen . Daarentegen zullen maar weinig mensen bij Hokkaido denken aan het eigen, onafhankelijk staatje dat het heel eventjes was: de democratische Republiek Ezo. De “lege” wildernis Voor het grootste deel van Japan’s geschiedenis was dit eiland überhaupt geen onderdeel van Japan. Bijna a

29 aug 2021

Sengoku Chōjū Giga (review)

Heb je eigenlijk helemaal geen tijd om anime te kijken, maar wel enige interesse in de Japanse geschiedenis (om precies te zijn: tussen 1570 ~ 1615) én behoefte aan wat comedy – dan is dit precies wat je zoekt! Een grote internationale hit is Sengoku Chōjū Giga nooit geweest, dus een Engelse of Nederlandse titel heeft het niet. Je zou het nog het beste kunnen vertalen als “Wilde dieren karikaturen van de Strijdende Staten”. Beetje een mondvol, maar dat heeft een goede r

22 jul 2021